In gesprek met Mathilde over Hechte Wijkverbanden

Wat is een Hecht Wijkverband?

Een Hecht Wijkverband verbindt inwoners, professionals en organisaties om gezondheidsthema’s samen te signaleren en aan te pakken. “Zorg, ondersteuning en preventie worden lokaal en slim georganiseerd, zodat tijd, kennis en inzet van mensen zo goed mogelijk worden benut,” legt Mathilde uit. Zo’n samenwerking bestaat in de basis uit vertegenwoordiging vanuit huisartsenzorg, wijkverpleging, de apotheek en het sociaal domein, waaronder sociaal werk. Dit zijn de kernpartners. Afhankelijk van de problematiek in de wijk kan gekozen worden voor een bredere samenstelling. Denk hierbij aan disciplines zoals de specialisten ouderengeneeskunde, fysiotherapeuten, diëtisten en andere paramedici.

Het gaat daarbij niet alleen om incidentele samenwerkingen als dat nodig is, maar om een structurele werkwijze. “Professionals kennen elkaar, weten elkaar makkelijk te vinden, hebben gezamenlijke afspraken en voelen samen verantwoordelijkheid voor de ondersteuning in de wijk”, aldus Mathilde.  

“Door lokaal beter samen te werken kunnen signalen eerder worden opgepakt”

Waarom zijn Hechte Wijkverbanden nodig?

De zorg- en ondersteuningsvraag van inwoners wordt steeds complexer, terwijl de druk op professionals toeneemt. Mathilde: “Door lokaal beter samen te werken, kunnen signalen eerder worden opgepakt. Professionals geven dit zelf ook aan. Doordat ze elkaar beter kennen, kunnen ze inwoners sneller naar de juiste plek begeleiden. Ze leren elkaars wereld en aanbod kennen, waardoor ze gebruik kunnen maken van elkaars expertise en er minder dubbel werk wordt gedaan”.  Zo draagt een Hecht Wijkverband bij aan passende zorg en ondersteuning, dicht bij huis. 

Maar er wordt toch al wijkgericht samengewerkt?

Klopt, en dat is een goede basis. Maar een hecht wijkverband gaat een stap verder. “Het verschil zit niet alleen in samenwerken wanneer dat nodig is, maar in een structurele, duurzame, populatiegerichte en gelijkwaardige samenwerking,” aldus Mathilde.

Mathilde legt uit dat een wijkverband zich op drie manieren ontwikkelt, drie zogenoemde ‘assen’. Mathilde: “De eerste as is integraliteit. Wie doen er allemaal mee? Een wijkverband begint vaak met een paar kernpartners en groeit later uit tot een breed netwerk in de wijk. Daarnaast de as doelgerichtheid. Wordt er populatiegericht gewerkt en zijn er duidelijke gezamenlijke doelen? Met populatiegericht werken bedoelen we dat we niet kijken naar individuele zorgvragen, maar naar de gezondheid en behoeften van grotere groepen inwoners in een wijk. Dat doen we op basis van beschikbare data. Tot slot is er de as hechtheid. Hoe goed werken de partners samen? Kennen ze elkaar, hebben ze vaste afspraken, en voelen ze zich samen verantwoordelijk?

Door de Hechte Wijkverbanden op deze manier door te ontwikkelen, gaan wijkverbanden steeds meer op dezelfde manier werken. Niet alleen domeinoverstijgend (over grenzen van vakgebieden heen) en datagedreven maar ook doelgroepgericht.

Inwonersparticipatie als onderdeel van hechte wijkverbanden

Mathilde: “Een belangrijk onderdeel van Hechte Wijkverbanden is inwonerparticipatie. Om te onderzoeken hoe we dit vorm kunnen geven binnen de hechte wijkverbanden zijn we gestart met de leergang Inwonersparticipatie.” Dit is op initiatief van ROS Friesland, samen met IKONE, Divers en Buurkracht. Mathilde: “De leergang is gericht op het ontwikkelen van duurzame inwonerparticipatie als standaard werkwijze binnen hechte wijkverbanden. Drie regio’s werken elk aan een zelfgekozen vraagstuk dat aansluit bij hun praktijk en bij de bredere ambitie van preventie en gemeenschapskracht. Waar participatie vooraf werd gezien als het organiseren van een bijeenkomst, laat de leergang nu al iets anders zien. Wil je inwoners echt betrekken, dan vraagt dat meer tijd en aandacht. Je moet eerst goed begrijpen wat de vraag is, vertrouwen opbouwen en mensen stap voor stap meenemen. Alleen dan doe je recht aan wat inwoners te zeggen hebben.” Mathilde sluit af met haar kijk op toekomstbestendige zorg:

“De toekomst van zorg en welzijn ontstaat niet in organisaties, maar in de verbinding tussen mensen, buurten en professionals.”