Verslag POH GGZ 14 april 2010

Op 14 april 2010 kwamen zo’n 60 mensen uit Noord Nederland bijeen in een zonnig Oranjewoud. Ruim de helft was werkzaam als POH-GGZ of ging daar op korte termijn mee starten. Daarnaast waren er ook veel huisartsen. Onderwerp was hoe op dit moment de POH-GGZ in de huisartsenpraktijk functioneert: welke taken voert hij uit, wat is de rolverdeling tussen POH-GGZ en huisarts, welke interventies worden toegepast, en nog veel meer.

Huisarts Koos Veen en POH-GGZ Baukje van Wieren uit Uithuizen vertelden enthousiast over hoe de functie in de plattelandssetting van Uithuizen wordt ingevuld. Baukje ziet zo’n 25-30 patiënten per week, in de 24 uur die ze werkt voor de vijf huisartsen van het Huisartsen Collectief Hogeland. Bij dit Collectief staan zo’n 12.000 patiënten ingeschreven. Baukje begeleidt en behandelt 90% van de patiënten zelf. In haar inwerkperiode heeft ze met alle andere zorgverleners in de buurt kennis gemaakt. Iets waar ze nu profijt van heeft: er zijn hele korte lijnen, waardoor veel van haar tijd nu naar patiëntenzorg kan gaan.

Koos Veen en zijn collega’s zien in hun praktijken de gevolgen van de individualisering: toenemende druk in de samenleving en minder vertrouwenspersonen waar mensen naar toe kunnen gaan. Patiënten zoeken dan bij problemen sneller de huisarts op. Hij is erg blij dat Baukje veel van deze mensen gericht aandacht kan geven. De huisartsen hebben na een grondige afweging gekozen voor het eigen werkgeverschap, dus niet gebruik maken van de diensten van een uitlenende ggz-instelling. Voordelen zijn meer invloed op het functioneren van de POH-GGZ en op de taakinvulling, heel korte lijnen in crisisgevallen, en meer invloed op verwijsbeleid. Dit laatste bleek overigens een gevoelig punt in de zaal: verhoogt uitlening door een instelling nu wel of niet het aantal verwijzingen naar die instelling?

Het werkgeverschap kent natuurlijk ook nadelen zoals het financiële werkgeversrisico, de kwetsbare continuïteit en de administratieve sores. Voor het Huisartsen Collectief wogen de voordelen zwaarder dan de nadelen.

Presentatie van Koos Veen en Baukje van Wieren

Een tweede workshop over de praktijk betrof Almere. Almere heeft 23 gezondheidscentra voor in totaal ruim 120.000 patiënten. Jan Seeleman, één van de SPV’en die daar vanuit De Meregaard als POH-GGZ aan het werk is gegaan, beschreef een casus over een patiënt die niet naar de tweedelijn wilde en die in de huisartsenpraktijk door hem met succes begeleid kon worden. Er ontspon zich een flinke discussie.

Was zijn werk nu huisartsenzorg of eigenlijk toch tweedelijnszorg in de huisartsenpraktijk?

De casus werd wel herkend: mensen met vrij zware problematiek die niet verwezen willen worden.

Welke rol neemt de POH-GGZ dan op zich, al dan niet samen met de huisarts?
Is het goed als de POH-GGZ, bij een SPV-achtergrond, classificeert volgens de DSM-IV of is het in de eerstelijn juist de bedoeling om te de-psychiatriseren en is de DSM-IV dan minder nodig?

Veel stof tot nadenken.

De algemene presentatie over Almere

De presentatie van Jan Seeleman

Voorafgaand aan de twee praktijkworkshops presenteerde Peter Verhaak van het NIVEL de resultaten van een tweetal onderzoeken naar de POH-GGZ in de praktijk: een enquete onder POH’s zelf en een studie naar effectieve kortdurende interventies voor psychologische problemen, die toepasbaar zijn in de huisartsenzorg.

Ook de patiëntenkant kwam naar voren. Er is een discrepantie tussen wat patiënten verwachten en wat zij ‘krijgen’, en voor ggz ligt de grootste discrepantie bij de informatievoorziening en de counseling. Patiënten verwachten daar duidelijk meer dan (in het verleden) werd aangeboden.

En POH-GGZ worden begint met pionieren, zoveel werd wel duidelijk. Voor ongeveer de helft van de POH’s ligt een helder takenlijstje klaar, de anderen moeten heel veel zelf uitzoeken.

Allerlei concrete gegevens over de duur en het aantal van POH-GGZ-consulten en nog veel meer, leest u hier (presentatie).

De studie naar effectieve kortdurende interventies voor psychische problemen.
Een kennissynthese over hun toepasbaarheid in de huisartsenvoorziening vindt u hier (gehele rapport) en De publieksversie, het boekje U kunt het zelf, Behandeling van psychische problemen in de huisartsenpraktijk.

Judy ten Have, LVG, vertelde dat in december 2009 volgens de gegevens van de ROS’en in totaal zo’n 150 functionarissen in Nederland aan het werk waren als POH-GGZ. Ruim de helft van hen heeft een verpleegkundige achtergrond (bv SPV). Verder zijn er maatschappelijk werkers aan de slag gegaan, basispsychologen en andere hulpverleners. Een kwart van de huisartsen heeft de POH-GGZ zelf in dienst. Daarnaast zijn nog wel zes andere vormen van werkgeverschap in het land ontstaan. De verschillen hangen vooral samen met verschillend beleid van zorgverzekeraars en gebrek aan eenduidigheid in standpunten van regionale belastinginspecteurs over BTW-zaken.

De presentatie van Judy

Tot slot deed Ellen Kerseboom, huisarts te Drachten, uit de doeken hoe in Friesland een kwaliteitskader tot stand is gekomen die voor nu en in de toekomst de kwaliteit van de POH-GGZ-inzet waarborgt. Als start is natuurlijk de opleiding tot POH-GGZ van belang, met expliciete aandacht voor het eerstelijns- en systeemgerichte denken in de huisartsenpraktijk. Als de POH-GGZ dan aan het werk is, is het heel belangrijk dat hij zijn patiënten kan voor- en nabespreken met de eigen huisarts en dat hij deelneemt aan intervisie met collega’s POH-GGZ. Mochten er structurele problemen in de intervisie naar voren komen, dan kunnen deze gemeld worden bij de werkgroep deskundigheidsbevordering die inmiddels is gevormd.

Deze werkgroep heeft twee taken: